دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

 آمار

تعداد نشریات13
تعداد شماره‌ها665
تعداد مقالات6,953
تعداد مشاهده مقاله10,245,052
تعداد دریافت فایل اصل مقاله9,459,661
شیرازیان, طاهره, قربانی, هادی, صفاری, حسین. (1404). بررسی تأثیر مصرف توأم کودهای آلی و شیمیایی در شاخص مدیریت کربن آلی خاک در گیاه ذرت علوفه‌ای. , (), -. doi: 10.22069/ejsms.2026.22424.2148
طاهره شیرازیان; هادی قربانی; حسین صفاری. "بررسی تأثیر مصرف توأم کودهای آلی و شیمیایی در شاخص مدیریت کربن آلی خاک در گیاه ذرت علوفه‌ای". , , , 1404, -. doi: 10.22069/ejsms.2026.22424.2148
شیرازیان, طاهره, قربانی, هادی, صفاری, حسین. (1404). 'بررسی تأثیر مصرف توأم کودهای آلی و شیمیایی در شاخص مدیریت کربن آلی خاک در گیاه ذرت علوفه‌ای', , (), pp. -. doi: 10.22069/ejsms.2026.22424.2148
شیرازیان, طاهره, قربانی, هادی, صفاری, حسین. بررسی تأثیر مصرف توأم کودهای آلی و شیمیایی در شاخص مدیریت کربن آلی خاک در گیاه ذرت علوفه‌ای. , 1404; (): -. doi: 10.22069/ejsms.2026.22424.2148

بررسی تأثیر مصرف توأم کودهای آلی و شیمیایی در شاخص مدیریت کربن آلی خاک در گیاه ذرت علوفه‌ای

مجله مدیریت خاک و تولید پایدار
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 دی 1404    اصل مقاله (1.55 M)
نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/ejsms.2026.22424.2148
نویسندگان
طاهره شیرازیان* 1؛ هادی قربانی2؛ حسین صفاری3
1دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم خاک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
2دانشیار، گروه آب و خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
3استادیار ، پژوهش گروه علوم خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
چکیده
چکیده
سابقه و هدف : کربن آلی کل خاک شاخصی از کیفیت خاک بشمار می آید. این شاخص بهﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﺎک ﺑﻪﻛﻨﺪی ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻲدﻫﺪ، ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺟﺰاء ناپایدارتر کربن آلی خاک ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺑﻬﺘﺮ اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ کودی ﺑﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ خاک باشد. یکی از اجزاء کربن آلی که برای این منظور استفاده می شود ، کربن فعال یا ناپایدار می باشد. دو خاک با میزان کربن آلی مشابه دارای مقادیر مختلف کربن فعال هستند. اندوخته‌ کربن آلی و تغییرات آن مستقیماً بر کیفیت و حاصلخیزی خاک تأثیر دارد و به عنوان شاخص کیفیت خاک مطرح می‌باشد.. هدف این مطالعه بررسی اثر مدیریت تلفیقی کودها بر شاخص مدیریت کربن آلی کل خاک بود.
روش تحقیق: این پژوهش در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با نه تیمار در سه تکرار و در دو عمق 15 – 0 و 30 - 15 سانتی متری در مزرعه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سال زراعی 1400- 1399 اجرا گردید.
در هر ایستگاه در مزرعه آزمایشی مورد نظر 9 تیمار در سه تکرار در قالب طرح بلوک کامل تصادفی اعمال شد که در آزمایش کربن نمونه برداری از دو عمق در نه تیمار زیر انجام شد.. تیمارهای آزمایش :
1T) (NP)
2T) (T0)
3T) (TNPK)
4T) (T(M20+N75+PK50))
5T) (T(C20+N75+PK50))
6T) (T(M20+N75))
7T) (T(C20+N75))
8T) (T(M10+M10))
9T) (T(C10+C10+MF)
عملیات کاشت ، داشت و برداشت و نمونه‌برداری از دو عمق خاک بر اساس اصول صحیح فنی انجام شد. اندازه‌گیری شاخص‌های مورد نظر کربن از جمله کربن کل و فعال بر روی نمونه‌ها در آزمایشگاه بر اساس روش‌های آزمایشگاهی مورد تأیید اندازه‌گیری شد. نتایج حاصل با نرم‌افزار آماری SAS تجزیه و تحلیل شد.
یافته‌ها : مقایسه میانگین تیمارهای مختلف در کاشت گیاه ذرت در عمق صفر تا 15 سانتیمتر تیمار هفتم نسبت به شاهد از نظر؛ کربن آلی کل خاک، شاخص کربن آلی کل خاک و شاخص مدیریت کربن خاک، تفاوت معنی‌داری در سطح آماری پنج درصد داشت. میزان ا این شاخص‌‌ها نسبت به شاهد، به ترتیب؛ 98/68، 11/68 و30/102 درصد افزایش داشت که متأثر از مصرف کودهای آلی و شیمیایی به صورت تلفیقی بوده است. وهمچنین تیمار چهار (کاربرد 20 تن کود گاوی هر دو سال یک‌بار+ کاربرد 75 درصد مقدار نیتروژن توصیه شده + کاربرد 50 درصد مقدار فسفر و پتاسیم توصیه شده )نسبت به شاهد به میزان 76/12 درصد افزایش کربن آلی فعال، نشان می دهد که باز هم در تیمار چهارم ناشی از مصرف توأم کودهای آلی و شیمیایی می باشد.
نتیجه‌گیری : نتایج این پژوهش نشان داد که؛ در بازه زمانی آزمایش کاربرد کودهای شیمیایی و آلی به تنهایی تأثیر معنی‌داری بر کربن آلی کل خاک و شاخص مدیریت کربن نداشت، در حالیکه کاربرد توأم کودهای آلی و شیمیایی بیشترین تأثیر مثبت را بر افزایش شاخص مدیریت کربن آلی خاک داشت. با توجه به برتری وتأثیر مثبت تیمار هفتم، بر روی شاخص‌ مدیریت کربن و شاخص کربن آلی خاک و همچنین تأثیر مثبت روی افزایش عملکرد محصول؛ کلزا ، ذرت و گندم، پیشنهاد می‌شود در برنامه‌ی تغذیه محصولات مورد مطالعه، همراه با کود‌های شیمیایی نسبت به مدیریت کود‌های آلی حداقل به میزان 10 تا20 تن در هکتار(کمپوست زباله شهری +75 درصد مقدار نیتروزن توصیه شده) در هر سال یا یک سال در میان در عمق 15-0 خاک (سطحی) اقدام گردد.
کلیدواژه‌ها
شاخص مدیریت کربن؛ کربن آلی کل خاک؛ کربن ناپایدار؛ مدیریت تلفیقی کودها
مراجع
  1. Blair, G. J., Lefroy, R. D., & Lisle, L. (1995). Soil carbon fractions based on their degree of oxidation, and the development of a carbon management index for agricultural systems. Australian journal of agricultural research, 46(7), 1459-1466.‏ doi.org/10.1071/AR9951459.
  2. Strosser, E. (2010). Methods for determination of labile soil organic matter: an overview. Journal of Agrobiology, 27(2), 49.
  3. Kolbasi, M. (1996). The status of organic matter in Iranian soils and the role of compost. Proceedings of the 5th Iran Soil Science Congress, p: 7. [In Persian]
  4. Turknejad, A. (2014). Management of plant residues for the continuation of sustainable agriculture. Sarzemin Sabz Monthly, 3(31), 44-45. [In Persian]
  5. Lal, R. (1999). Soil management and restoration for C sequestration to mitigate the accelerated greenhouse effect.
  6. Amundson, R. (2001). The carbon budget in soils. Annual Review of Earth and Planetary Sciences, 29(1), 535-562.‏
  7. Trumbore, S. E., & Czimczik, C. I. (2008). Geology. An uncertain future for soil carbon. Science (New York, NY), 321 (5895), 1455-1456.‏ doi: 10.1126/science.1160232.
  8. Gholizadeha, H., Gamon, J. A., Zygielbaum, A. I., Wang, R., Schweiger, A. K., & Cavender-Bares, J. (2018). Remote sensing of biodiversity: Soil correction and data dimension reduction methods improve assessment of α-diversity (species richness) in prairie ecosystems. Remote Sensing of Environment, 206, 240–256. doi.org/10.1016/j.rse.2017.12.014.
  9. Follett, R. F., Porter, L. K., & Halvorson, A. D. (1995). Nitrogen-15 labelled fertilizer dynamics in soil in a 4 year, no till cropping sequence. Proceedings Vienna, Austria, 21, 165-174.
  10. Nishaburi, A. A. (2008). General Ecology. (2nd ed.). Payam Noor University Publications, Tehran. 328p. [In Persian]
  11. Farage, P. K., Ardö, J., Olsson, L., Rienzi, E. A., Ball, A. S., & Pretty, J. N. (2007). The potential for soil carbon sequestration in three tropical dryland farming systems of Africa and Latin America: A modelling approach. Soil and Tillage research, 94(2), 457-472. doi.org/10.1016/j.still.2006.09.006.
  12. Moharana, P. C., Sharma, B. M., Biswas, D. R., Dwivedi, B. S., & Singh, R. V. (2012). Long-term effect of nutrient management on soil fertility and soil organic carbon pools under a 6-year-old pearl millet–wheat cropping system in an Inceptisol of subtropical India. Field Crops Research, 136, 32-41.‏ doi.org/10.1016/j.fcr.2012.07.002.
  13. Gregorich, E. G., Beare, M. H., McKim, U. F., &Skjemstad, J. O. (2006). Chemical and biological characteristics of physically uncomplexed organic matter. Soil Science Society of America Journal, 70 (3), 975-985.‏ doi.org/10.2136/sssaj2005.0116.
  14. Lal, R. (2002). Soil carbon dynamics in cropland and rangeland. Environmental pollution, 116(3), 353-362.‏362. doi.org/10.1016/S0269-7491(01)00211-1.
  15. Lal, R. (1995). Global soil erosion by water and carbon dynamics. In: Lal, R. Kimble, J.M. Levine, E. Strwart, B. A. (Eds), Soils and Global Change. CRC/Lewis Publishers, Boca Raton, FL. Pp: 131-142.
  16. Lugato, E., Paustian, K., & Giardini, L. (2007). Modelling soil organic carbon dynamics in two long-term experiments of north-eastern Italy. Agriculture, ecosystems & environment, 120(2-4), 423-432. doi.org/10.1016/j.agee.2006.11.006.
  17. Carter, M. R. (1992). Influence of reduced tillage systems on organic matter, microbial biomass, macro-aggregate distribution and structural stability of the surface soil in a humid climate. Soil and Tillage Research, 23(4), 361-372.‏ doi.org/10.1016/0167-1987(92)90081-L.
  18. Ghosh, S., Wilson, B., Ghoshal, S., Senapati, N., & Mandal, B. (2012). Organic amendments influence soil quality and carbon sequestration in the Indo-Gangetic plains of India. Agriculture, ecosystems & environment, 156, 134-141. doi.org/10.1016/j.agee.2012.05.009.
  19. Xu, M., Lou, Y., Sun, X., Wang, W., Baniyamuddin, M., & Zhao, K. (2011). Soil organic carbon active fractions as early indicators for total carbon change under straw incorporation. Biology and Fertility of Soils, 47(7), 745-752. doi.org/10.1007/s00374-011-0579-8.
  20. West, T. O., Marland, G., King, A. W., Post, W. M., Jain, A. K., & Andrasko, K. (2004). Carbon management response curves: estimates of temporal soil carbon dynamics. Environmental management, 33, 507-518.‏ doi.org/10.1007/s00267-003-9108-3.
  21. Salardini, A. A. (1995). Soil Fertility, Tehran University Press. [In Persian]
  22. Bhattacharjee, R. B., Singh, A., & Mukhopadhyay, S. N. (2008). Use of nitrogen-fixing bacteria as biofertiliser for non-legumes: prospects and challenges. Applied microbiology and biotechnology, 80(2), 199-209.‏ doi.org/10.1007/s00253-008-1567-2.
  23. Ghosh, B. N., Meena, V. S., Singh, R. J., Alam, N. M., Patra, S., Bhattacharyya, R., ... & Mishra, P. K. (2019). Effects of fertilization on soil aggregation, carbon distribution and carbon management index of maize-wheat rotation in the north-western IndianHimalayas. Ecological Indicators, 105, 415-424. doi.org/10.1016/j.ecolind.2018.02.050.‏
  24. Abdollahi, L., Schjønning, P., Elmholt, S., & Munkholm, L. J. (2014). The effects of organic matter application and intensive tillage and traffic on soil structure formation and stability. Soil and Tillage Research, 136, 28-37. doi.org/10.1016/j.still.2013.09.011.
  25. Wang, W., Lai, D. Y. F., Wang, C., Pan, T., & Zeng, C. (2015). Effects of rice straw incorporation on active soil organic carbon pools in a subtropical paddy field. Soil and Tillage Research, 152, 8-16. doi.org/10.1016/j.still.2015.03.011.
  26. Ghosh, B. N., Meena, V. S., Alam, N. M., Dogra, P., Bhattacharyya, R., Sharma, N. K., & Mishra, P. K. (2016). Impact of conservation practices on soil aggregation and the carbon management index after seven years of maize–wheat cropping system in the Indian Himalayas. Agriculture, Ecosystems & Environment, 216, 247-257.‏ doi.org/10.1016/j.agee.2015.09.038.
  27. Salmanpour, A., Salehi, M. H. & Mohammadi, J. (2015). Examination of soil quality using unstable carbon and management of carbon index in agricultural lands of Niriz region Fars province. Soil and water publication agricultural sciences and industries, (3)30, 930-940. [In Persian]
  28. Mirsky, S. B., Lanyon, L. E., & Needelman, B. A. (2008). Evaluating soil management using particulate and chemically labile soil organic matter fractions. Soil Science Society of America Journal, 72(1), 180-185. doi.org/10.2136/sssaj2005.0279.
  29. Mujuru, L., Rusinamhodzi, L., Nyamangara, J., & Hoosbeek, M. R. (2016). Effects of nitrogen fertilizer and manure application on storage of carbon and nitrogen under continuous maize cropping in Arenosols and Luvisols of Zimbabwe. The Journal of Agricultural Science, 154(2), 242-257. doi.org/10.1017/S0021859615000520.
  30. Chan, K. Y., Bowman, A., & Oates, A. (2001). Oxidizible organic carbon fractions and soil quality changes in an oxic paleustalf under different pasture leys. Soil Science, 166(1), 61-67.
  31. Moshiri, F., & Samawat, S. (2016). Investigating the effect of different amounts and sources of organic fertilizers in supplying phosphorus required by plants in wheat-corn rotation. Final Report No. 2072. Soil and Water Research Institute of Iran. [In Persian]
  32. Kononova, M. M. (1961). Soil organic matter, its nature, its role in soil formation and in soil fertility. doi: books.google.com/books?id=ExjLBAAAQBAJ&lpg=PP1&ots=AZJ5szwmdK.
  33. Noor Mohammadi, Q., Siadat A., & Kashani A. (1997), Cereal Agriculture, Shahid Chamran University press, Ahvaz, 394p. [In Persian]
  34. Seidevand, M., Valizadeh, Qonadha, M., & Banke, Saz.1 (2000). Investigating the change of planting pattern and Density on the yield of single cross corn 7040. abstract of the papers of the 6th Congress of Agriculture and Plant Breeding Iran, Babolsar. [In Persian]
  35. Khodabandeh, N. (1993) Cereals, University of Tehran Publications, 538p. [In Persian]
  36. Khalili, A., Bazrafshan, J., & Cheraghalizadeh, M. (2012). Comparative study of Iranian climate maps in the extended Dumarton classification and application of the world climate zoning method. Journal of Agricultural Meteorology, 10(1), 3-16. doi: 10.22125/AGMJ.2022.156309. [In Persian]
  37. Walkley, A., & Black., I. A. (1934). An examination of the Degtjareff method for determining soil organic matter, and a proposed modification of the chromic acid titration method. Soil science, 37(1), 29. dx.doi.org/10.1097/00010694-193401000-00003.
  38. Blair, N., Faulkner, R. D., Till, A. R., & Poulton, P. R. (2006). Long-term management impacts on soil C, N and physical fertility. Soil and Tillage Research, 91(1-2), 30-38. doi.org/10.1016/j.still.2005.11.002.
  39. 39. Faraji, S., Rafii al-Husseini, M. & Abbasi Sauri, A. (2015). The effect of separate and compilation of organic, biological and chemical fertilizers on some quantitative and qualitative properties of sugar beet. Quarterly Journal of Agricultural Sciences, (17)3. Exclusive COI code: JR_JCI-17-3_017. [In Persian]
  40. Aghhavani, M., Rizvani Moghadam, P., Ghorbani, R., & Nasiri Mahalati, M., (2015). Effects of using organic, biological and chemical fertilizers on the quantitative and qualitative yield of coriander medicinal plant. Journal of Horticultural Sciences, 29(4), 486-500. doi.org/10.22067/jhorts4.v29i4.51510. [In Persian]
  41. Yang, X., Ren, W., Sun, B., & Zhang, S. (2012). Effects of contrasting soil management regimes on total and labile soil organic carbon fractions in a loess soil in China. Geoderma, 177, 49-56. doi.org/10.1016/j.geoderma.2012.01.033.
  42. Banu, S. A., Nagarani, S., & Kirubha, M. (2016). Preparation of Low Cost Activated Carbon Adsorbents from Natural Sources. Int. J. Eng. Tech. Sci. & Re, 3(4), 43-46. [In Persian]
  43. Haynes, RJ. (2005). Labile organic matter fractions as central components of the quality of agricultural soils. Advances in agronomy, 85, 68-221. doi.org/10.1016/S0065-2113(04)85005-3.
  44. Sainepo, B. M., Gachene, C. K., & Karuma, A. (2018). Assessment of soil organic carbon fractions and carbon management index under different land use types in Olesharo Catchment, Narok County, Kenya. Carbon balance and management, 13, 1-9. doi.org/10.1186/s13021-018-0091-7.
  45. Vieira, F. C. B., Bayer, C., Zanatta, J. A., Dieckow, J., Mielniczuk, J., & He, Z. L. (2007). Carbon management index based on physical fractionation of soil organic matter in an Acrisol under long-term no-till cropping systems. Soil and Tillage Research, 96(1-2), 195-204. doi.org/10.1016/j.still.2007.06.007.
  46. Benbi, D. K., Brar, K., Toor, A. S., & Singh, P. (2015). Total and labile pools of soil organic carbon in cultivated and undisturbed soils in northern India. Geoderma, 237, 149-158. doi.org/10.1016/j.geoderma.2014.09.002.
47. Liu, E., Yan, C., Mei, X., Zhang, Y., & Fan, T. (2013). Long-term effect of manure and fertilizer on soil organic carbon pools in dryland farming in northwest China. Plos one, 8(2), e56536. doi:10.1371/journal.pone.0056536.g001.

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 29
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 24


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب