آمار
| تعداد نشریات | 13 |
| تعداد شمارهها | 665 |
| تعداد مقالات | 6,953 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,244,756 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,459,603 |
ارزیابی تولید خالص اولیه و پتانسیل ورودی کربن گیاهی در برخی نظام های رایج کشاورزی منطقه سیستان | ||
| پژوهشهای تولید گیاهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jopp.2026.24173.3301 | ||
| نویسندگان | ||
| زهره پودینه؛ مهدی دهمرده* ؛ سیداحمد قنبری؛ عیسی خمری؛ اسماعیل سیدآبادی | ||
| گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: تغییر اقلیم و افزایش انتشار گازهای گلخانهای بهویژه دیاکسیدکربن، یکی از جدیترین چالشهای زیستمحیطی معاصر است. بخش کشاورزی به عنوان یکی از بزرگترین مصرفکنندگان زمین و منابع طبیعی، نقش دوگانهای در انتشار و ترسیب کربن دارد. شناسایی محصولات زراعی و باغی با توانایی بالا در تثبیت و بازگرداندن کربن به خاک، بهویژه در مناطق خشک و نیمهخشک مانند سیستان، اهمیت ویژهای دارد. هدف این مطالعه، ارزیابی پتانسیل ترسیب و چرخه کوتاهمدت کربن در محصولات مهم منطقه شامل گندم، گلرنگ، کنجد، لوبیا چشمبلبلی و انگور و ارائه راهکارهای بهبود مدیریت کشت برای افزایش ترسیب کربن بود. مواد و روشها: این مطالعه مطالعه در شهرستان زابل واقع در شمال استان سیستان و بلوچستان انجام شد. دادههای عملکرد و سطح زیرکشت محصولات طی پنج سال (۱۳۹۸–۱۴۰۳) جمعآوری شد و اطلاعات اقلیمی منطقه از ایستگاههای سینوپتیک استخراج گردید. تولید خالص اولیه کربن در کل گیاه و سهم اندامهای هوایی و زیرزمینی با استفاده از معادلات استاندارد محاسبه شد. همچنین سهم واقعی و پتانسیل ورودی کربن به خاک بر اساس بازگرداندن بقایای غیر اقتصادی گیاهان برآورد شد. شاخص برداشت و نسبت اندام هوایی به زیرزمینی برای هر محصول تعیین و ضریب نسبی تسهیم کربن در اندامها محاسبه شد. تحلیل دادهها با نرمافزار Excel و روشهای آمار توصیفی انجام شد. یافتهها: نتایج نشان داد انگور، بیشترین پتانسیل ترسیب کربن را دارا بود و سهم ریشهها و ترشحات ریشه در این گیاه قابل توجه بود، که نشاندهنده نقش آن در ترسیب بلندمدت کربن میباشد. گندم و لوبیا چشمبلبلی با توزیع متعادل کربن در اندامهای هوایی و زیرزمینی، نقش مهمی در چرخه کوتاهمدت کربن داشتند. گلرنگ و کنجد با شاخص برداشت پایین، بخش عمده زیستتوده خود را در اندامهای غیر اقتصادی ذخیره کرده و میتوانند ورودی قابل توجهی به خاک ارائه کنند. بررسی ورودی واقعی و پتانسیل کربن نشان داد که سهم واقعی بازگشت کربن به خاک در محصولات مختلف بهطور متوسط ۳۰ تا ۵۰ درصد کمتر از پتانسیل بالقوه است، که عمدتاً ناشی از برداشت کامل یا ناقص اندام هوایی و مدیریت ناکافی بقایا (مانند سوزاندن کاه و کلش) میباشد. نتیجهگیری: نتایج این مطالعه نشان داد که تنوع کشت و ترکیب گیاهان یکساله و چندساله، همراه با مدیریت صحیح بقایای گیاهی و استفاده از شخم حفاظتی، میتواند بهطور چشمگیری بیلان کربن و پایداری اکوسیستمهای زراعی منطقه سیستان را ارتقا دهد. همچنین، محصولات با شاخص برداشت پایین و بازگرداندن بقایا، نقش مهمی در افزایش ترسیب کربن و کاهش انتشار دیاکسیدکربن دارند. این یافتهها میتواند به برنامهریزی کشاورزی پایدار و مقابله با تغییر اقلیم در مناطق خشک و نیمهخشک کمک کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تولید خالص اولیه؛ تسهیم کربن؛ شاخص برداشت؛ مدیریت بقایا | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 28 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب