| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 675 |
| تعداد مقالات | 7,017 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,383,154 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,558,570 |
بررسی شاخصهای فلورسانس و محتوای کلروفیل در دو بیوتیپ حساس و مقاوم خردل وحشی (Sinapis arvensis L.) به علفکش تریبنورنمتیل | ||
| پژوهشهای تولید گیاهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jopp.2026.23965.3276 | ||
| نویسندگان | ||
| رفعت حسنی نسب فرزانه1؛ احمد توبه2؛ رسول فخاری* 3؛ محمد احمدی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری علوم علفهایهرز، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| 2استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| 3بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران | ||
| 4دانشآموخته دکتری رشته آگروتکنولوژی دانشگاه محقق، اردبیل، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده سابقه و هدف: خردل وحشی (Sinapis arvensis) یکی از علفهای هرز مهم در مزارع گندم است که به دلیل توانایی بالای رقابتی، تولید بذر زیاد و مقاومت به علفکش، مشکلات جدی برای کشاورزان ایجاد میکند. تاکنون 533 بیوتیپ علف هرز مقاوم به علفکش، گزارش شدهاند و این خانوادهی علفکشها از جمله گروههایی است که مقاومت به آنها بهطور گسترده در سراسر جهان مشاهده شده است؛ بهطوریکه تاکنون ۱۷۲ گونه علفهرز نسبت به این خانواده مقاوم شدهاند (1). پارامترهای فلورسانس، شاخصهای مناسبی برای بررسی صدمات ایجاد شده توسط علفکشها هستند. از آنجاییکهتریبنورونمتیل جزو بازدارندگان آنزیم استولاکتات سنتاز است و این آنزیم در کلروپلاست جای گرفته است؛ ارزیابی مقاومت خردل وحشی به تریبنورونمتیل با بررسی فلورسانس کلروفیل میتواند ارزنده باشد. مواد و روشها: این مطالعه در بهار سال 1402 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی به صورت فاکتوریل اسپلیتپلات بر پایه طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار اجرا شد. عامل اول بیوتیپ خردل وحشی در 2 سطح (حساس و مقاوم به علفکش تریبنورونمتیل)، عامل دوم غلظت علفکش تریبنورنمتیل (WP%50) در 7 سطح (0، 5، 10، 15، 20، 25 و 30 گرم در هکتار) و عامل سوم زمان نمونهبرداری در 5 سطح (3، 5، 7، 9، 12 روز پس از سمپاشی) بود. یافتهها: تریبنورنمتیل باعث افزایش بیشتر فلورسانس حداقل و هدررفت گرمایی گیرندههای فتوسیستم II، کاهش فلورسانس حداکثر، فلورسانس متغیر و حداکثر کارایی کوانتومی فتوسیتم II در بیوتیپ حساس نسبت به بیوتیپ مقاوم شد که نشان میدهد کارایی سیستم فتوسنتزی در خردل وحشی حساس در مواجه با دوزهای علفکش کمتر است. این امر میتواند نشاندهنده عدم توانایی رنگدانههای فتوسنتزی در دریافت تشعشعات خورشیدی و انتقال الکترون به کلروفیل a واقع در مرکز واکنش فتوسیستم II باشد. میزان فلورسانس در بیوتیپ حساس، ۹ روز پس از استفاده از علفکش به اوج خود رسید. سپس این میزان کاهش یافت، بهطوریکه در روز دوازدهم، 39/13 درصد و در روز سوم، 37/25 درصد کمتر از میزان ثبتشده در روز نهم بود. روند تغییر فلورسانس در بیوتیپ مقاوم، صعودی تا روز نهم و نزولی در روز دوازدهم پس از کاربرد علفکش بود. فلورسانس متغیر در خردل وحشی حساس در تیمار شاهد در 7 روز بعد از تیمار کاهش قابلملاحظهای نسبت به سایر روزها نشان میدهد که نشان از تنش محیطی بوده که در آن روز رخ داده است و احتمالاً در آن روز شدت تابش نور بیشتر بوده است. محتوای کلروفیل تحتتأثیر اثر متقابل کاربرد دوزهای علفکش، بیوتیپ خردل وحشی و زمانهای نمونهبرداری قرار گرفت. سه روز بعد از اعمال تیمار در خردل وحشی حساس همه دوزهای علفکش باعث افزایش غلظت کلروفیل نسبت به تیمار شاهد شدند. در خردل وحشی مقاوم در همه روزهای بعد از کاربرد علفکش تمام دوزهای علفکش باعث کاهش غلظت کلروفیل شد. کمترین میزان غلظت کلروفیل در 5 روز بعد از کاربرد علفکش در دوز 5 گرم در هکتار به دست آمد که نسبت به تیمار شاهد 73/14 درصد کاهش داشت. نتیجهگیری: نتایج نشان داد که تریبنورنمتیل باعث افزایش بیشتر فلورسانس حداقل و هدررفت گرمایی گیرندههای فتوسیستم II، کاهش فلورسانس حداکثر، فلورسانس متغیر و حداکثر کارایی کوانتومی فتوسیتم II در بیوتیپ حساس نسبت به بیوتیپ مقاوم شد که نشان میدهد کارایی سیستم فتوسنتزی در خردل وحشی حساس در مواجه با دوزهای علفکش کمتر است که این امر میتواند نشاندهنده عدم توانایی رنگدانه های فتوسنتزی در دریافت تشعشعات خورشیدی و انتقال الکترون به جفت کلروفیل a واقع در مرکز واکنش فتوسیستم II باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استولاکتات سنتاز؛ فتوسیستم؛ کارایی کوانتومی؛ مکانیسم مقاومت | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||