دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

 آمار

تعداد نشریات14
تعداد شماره‌ها681
تعداد مقالات7,078
تعداد مشاهده مقاله10,819,860
تعداد دریافت فایل اصل مقاله9,884,402
زکوی, داریوش, قرخلو, جاوید, مومنی, علی, سلطانی, افشین, سیاهمرگویی, آسیه. (1405). اثرات فاصله کاشت و دزهای کاهش‌یافته علفکش پندیمتالین بر کنترل علف‌های هرز و عملکرد ارقام منتخب برنج در سیستم کشت هوازی. , 19(1), 29-50. doi: 10.22069/ejcp.2026.21591.2595
داریوش زکوی; جاوید قرخلو; علی مومنی; افشین سلطانی; آسیه سیاهمرگویی. "اثرات فاصله کاشت و دزهای کاهش‌یافته علفکش پندیمتالین بر کنترل علف‌های هرز و عملکرد ارقام منتخب برنج در سیستم کشت هوازی". , 19, 1, 1405, 29-50. doi: 10.22069/ejcp.2026.21591.2595
زکوی, داریوش, قرخلو, جاوید, مومنی, علی, سلطانی, افشین, سیاهمرگویی, آسیه. (1405). 'اثرات فاصله کاشت و دزهای کاهش‌یافته علفکش پندیمتالین بر کنترل علف‌های هرز و عملکرد ارقام منتخب برنج در سیستم کشت هوازی', , 19(1), pp. 29-50. doi: 10.22069/ejcp.2026.21591.2595
زکوی, داریوش, قرخلو, جاوید, مومنی, علی, سلطانی, افشین, سیاهمرگویی, آسیه. اثرات فاصله کاشت و دزهای کاهش‌یافته علفکش پندیمتالین بر کنترل علف‌های هرز و عملکرد ارقام منتخب برنج در سیستم کشت هوازی. , 1405; 19(1): 29-50. doi: 10.22069/ejcp.2026.21591.2595

اثرات فاصله کاشت و دزهای کاهش‌یافته علفکش پندیمتالین بر کنترل علف‌های هرز و عملکرد ارقام منتخب برنج در سیستم کشت هوازی

مجله تولید گیاهان زراعی
مقاله 2، دوره 19، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 29-50    اصل مقاله (930.69 K)
نوع مقاله: مقاله کامل علمی- پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/ejcp.2026.21591.2595
نویسندگان
داریوش زکوی1؛ جاوید قرخلو* 2؛ علی مومنی3؛ افشین سلطانی2؛ آسیه سیاهمرگویی4
1دانشجوی دکتری ،گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2استاد، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3دانشیار، عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات برنج کشور - معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران
4دانشیار، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
چکیده
سابقه و هدف: برنج یکی از غلات مهم و غذای اصلی بیش از نیمی از جمعیت جهان است. تغییر شیوه زراعت از کشت غرقابی به هوازی با استفاده از ژنوتیپ‌های برنج هوازی نقش مهمی در حفظ و پایداری تولید برنج دارد. از طرفی مدیریت علف‌های هرز یکی از چالش‌های اصلی در این سیستم کاشت است. لذا بهره‌گیری از ارقام مناسب، فاصله کاشت مطلوب و کاربرد دزهای صحیح علف‌کش در سیستم کاشت هوازی از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد. بنابراین، مطالعه حاضر با هدف بررسی امکان کاهش دز کاربرد علف‌کش پندیمتالین همراه با فواصل مختلف کاشت بر کنترل جمعیت علف‌های هرز و اثرات آن بر اجزای عملکرد و عملکرد دانه دو رقم برنج هوازی وندانا و پرمحصول ندا در شرایط کشت هوازی انجام شد.
مواد و روش‌ها: آزمایش به‌صورت اسپلیت بلوک در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه مؤسسه تحقیقات برنج کشور معاونت مازندران- آمل طی سال‌های 1399 و 1400 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل ارقام برنج در دو سطح (ژنوتیپ هوازی وندانا و برنج پرمحصول و متحمل به خشکی ندا) به‌عنوان عامل اصلی، فاصله ردیف کاشت در سه سطح (12/5، 25 و 37/5 سانتی‌متر) به-عنوان عامل فرعی و تیمار علف‌کش در پنج سطح (شاهد بدون کنترل علف هرز، مصرف علفکش پندیمتالین (یک لیتر در هکتار) + بیس-پیریباک سدیم، پندیمتالین (دو لیتر در هکتار) + بیس‌پیریباک سدیم، پندیمتالین (سه لیتر در هکتار) + بیس‌پیریباک سدیم و وجین) به‌عنوان عامل فرعی فرعی در نظر گرفته شدند. بیس‌پیریباک سدیم با دز مصرفی 100 سی سی در هکتار در کرت‌های آزمایش مصرف شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که تعداد دانه پر در پانیکل و توان رقابت با علف‌های هرز رقم هوازی وندانا در مقایسه با رقم پرمحصول ندا بیشتر بود. حداکثر ارتفاع بوته (85/46 سانتی‌متر) و طول پانیکل (18/71 سانتی‌متر) در فاصله کاشت 12/5 سانتی‌متر مشاهده شد؛ در حالی که با افزایش فواصل کاشت، ارتفاع و طول پانیکل به طور معنی‌داری کاهش یافتند. هم‌چنین، بیشترین تعداد پانیکل در متر مربع (292/26 پانیکل) در فاصله ردیف کاشت 12/5 سانتی‌متر به‌دست آمد و با افزایش فواصل ردیف کاشت به 25 و 37/5 سانتی‌متر، تعداد پانیکل در متر مربع به‌ترتیب حدود 8/2 و 19/6 درصد کاهش یافت. تیمار وجین منجر به حصول حداکثر ارتفاع بوته، طول پانیکل، تعداد پانیکل در متر مربع، تعداد دانه پر در پانیکل و عملکرد دانه گردید و تیمار پندیمتالین (سه لیتر در هکتار) + بیس‌پیریباک سدیم در رتبه بعدی قرار گرفت. علاوه بر این، استفاده از علف‌کش پندیمتالین (دو لیتر در هکتار) + بیس‌پیریباک سدیم سبب تولید بالاترین وزن هزار دانه (25/94 گرم) شد. اگرچه حداکثر عملکرد دانه در شرایط وجین (7323/9 کیلوگرم در هکتار) حاصل شد ولی مصرف پندیمتالین (سه لیتر در هکتار) + بیس-پیریباک سدیم به طور معنی‌داری منجر به کنترل علف‌های هرز و بهبود اجزای عملکرد و عملکرد دانه در مقایسه با کاربرد پندیمتالین (یک لیتر در هکتار) + بیس‌پیریباک سدیم، پندیمتالین (دو لیتر در هکتار) + بیس‌پیریباک سدیم و شاهد گردید.
نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج مطالعه حاضر در شرایط کشت هوازی، استفاده از رقم وندانا، فاصله ردیف کاشت 12/5 سانتی‌متر و مصرف علفکش پندیمتالین (سه لیتر در هکتار) + بیس‌پیریباک سدیم بیشترین تأثیر را در کاهش تجمع وزن خشک علف‌های هرز و بهبود عملکرد دانه برنج داشت.
کلیدواژه‌ها
برنج هوازی؛ عملکرد دانه؛ فاصله کاشت؛ کاهش وزن خشک علف هرز
مراجع
  1. Vial, L. K. )2007(. Aerobic and alternate-wet-and-dry (AWD) rice systems. Nuffield Australia publishing. Griffith NSW 2680. Australia.
  2. Bouman, B. A. M., Lampayan, R. M., & Tuong, T. P. (2007). Water Management in Irrigated Rice: Coping with Water Scarcity. International Rice ResearchInstitute, Los Baños, Philippines. 54 p.
  3. Tuong, T. P., & Bouman, B. A. M. (2003). Rice production in water-scarce environments. In: Kijne, J.W., Barker, R. & Molden, D. (Eds), Water Productivity in Agriculture: Limits and Opportunities for Improvement. CABI Publishing, UK, pp 53-67.
  4. Moumeni, A. (2014). Study on possibility of changing rice cultivation system from irrigation to aerobic condition in Mazandaran provinc. Journal of Crop Production, 6(4), 215-228. [In Persian]
  5. Shao, G., Cui, J., Lu, B., Brian, B. J., Ding, J., & She, D. (2015). Impacts of controlled irrigation and drainage on the yield and physiological attributes of rice. Agriculture and Water Management, 149, 156-
  6. Ebrahimi Rad, H., Babazadeh, H., Amiri, E., & Sedghi, H. (2018). Effect of irrigation management and planting density on yield and water productivity of rice (Hashemi cultivar). Journal of Water Research in Agriculture, 31(4): 625-636. [In Persian]
  7. Templeton, D., & Bayot, R. (2011). Aerobic rice-responding to water scarcity: An impact assessment of the ‘developing a system of temperate and tropical aerobic rice (STAR) in Asia’ project. CGIAR Challenge Program on Water and Food. www.waterandfood.org.
  8. Moumeni, A. (2017). An overview on potential of aerobic rice production in water crisis conditions in Iran. Iranian Journal of Crop Science, 18(3), 179-195. [In Persian]
  9. Limouchi, K., & Yarnia, M. (2016). The effect of drought stress on the yield stability and grain field elements of aerobic rice genotype in the north of khouzestan. Applied of Field Crops Research, 29(4), 60-71. [In Persian]
  10. Rajakumar, D., Subramanian, E., Ramesh, T., Maragatham, N., Martin, G. J., & Thiyagarajan, G. (2009). Striding towards aerobic rice cultivation- A review. Agriculture Review, 30(3), 213-21
  11. Chauhan, B. S., & Johnson, D. E. (2010). Implications of narrow crop row spacing and delayed Echinochloa colona and Echinochloa crus-galli emergence for weed growth and crop yield loss in aerobic rice. Field Crops Reserch, 117, 177-182.
  12. Derakhshan, A., Gherekhloo, J., & Bagherani, N. (2015). Effect of row spacing and herbicide application on the growth indices, yield and yield components of rice in direct seeding. Journal of Crop Production, 8(2), 31-49. [In Persian]
  13. Derakhshan, A., Gharakhlou, J., & Bagherani, N. (2013). Evaluating the effect of row spacing and herbicide application on weed control in direct-seeded rice. Weed Research Journal, 5(2): 137-152.
  14. Rajabian, M., Asghari, J., Ehteshami, S. M. R., & yaghoubi, B. (2018). Evaluation the effect of herbicides on weed management and grain yield of rice genotypes in direct-seeded conditions. Iranian Journal Field Crop Science, 49(1): 125-141.
  15. Samadi kalkhoran, E., Alebrahim, M. T., & Faraji, H. (2019). The evaluation of Ethalfluralin, Trifluralin and Pendimethalin efficacy of different doses on controlling of potato (Solanum tuberosum) weed. Journal of Crop Production, 12(1), 79-98. [In Persian]
  16. Parvez, M. D. S., Abdus Salam, M. D., Kato-Noguchi, H., & Begum, M. (2013). Effect of cultivar and weeding regime on the performance of translant aman rice. International Journal of Agriculture and Crop Science, 6(11), 654-666.
  17. Yaghoubi, B., Aminpanah, H., & Sharifi, P. (2021). Efficacy of some new herbicides for barnyardgrass controlling (Echinochloa crus-galli (L.) P. Beauv) in different rice genotypes. Journal of Plant Production Research, 28(1), 169-184.
  18. Dhima, K., Vasilakoglu, I., Lithourgidis, A., Mecolari, E., Keco, R., Agolli, X., & Eleftherohorinos, I. (2008). Phytotoxicity of 10 winter barley varieties and their competitive ability against common poppy and ivy-leaved speedwell. Experimental Agriculture, 44, 385-397.
  19. Shir Mohammadi, K., Zand, A., Baghestani, M. A., Rahil, A. R., & Mirhadi, S. M. J. (2012). Evaluation of the efficacy of different herbicides for controlling broadleaf weeds in potato (Solanum tuberosum ). Journal of Plant Ecology, 24, 77-87. [In Persian]
  20. Khaliq, A., Hussain, M., Matloob, A., Tanveer, A., Zamir, S.I., Afzal. I., & Aslam, F. (2014). Weed growth, herbicide efficacy indices, crop growth and yield of wheat are modified by herbicide and cultivar interaction. Pakistan Journal of Weed Science and Reserch, 20(1), 91-109.
  21. Mahajan, G., Poonia, V., & Chauhan, B. S. (2014). Integrated weed managemnt using planting pattern, cultivar, and herbicide in dry-seeded rice in northwest India. Weed Science, 62, 350-359.
  22. Ahmed, S., & Chauhan, B. S. (2015). Efficacy and phytotoxicity of different rates of oxadiargyl and pendimethalin in dry-seeded rice (Oryza sativa) in Bangladesh. Crop Protection, 72, 169-174.
  23. Namuco O. S., Cairns J. E., & Johnson, D. E. (2009). Investigating early vigour in upland rice (Oryza sativa ): Part I. Seedling growth and grain yield in competition with weeds. Field Crops Reserch, 113, 197-206.
  24. Nasiri, S., Asghari, J., Samizadeh, H., Moradi, P., & Shirzad, F. (2014). Evaluation of oxadiargyl and thiobencarb herbicides efficacy on rice (Oryza sativa ) yield and yield components. Cereal Reserch, 3(4): 307-319. [In Persian]
  25. Chauhan, B. S., & Johnson, D. E. (2011) . Row spacing and weed control timing affect yield of aerobic rice. Field Crops Reserch, 121, 226-231.
  26. Ebrahimpour Lish, A., Asghari, J., Moradi, P., & Samizade, H. (2017). Determining the optimum concentration of pretilachlor and sunrice plus herbicides for weed control in rice. Journal of Crop Production and Processing, 6(22), 121-134. [In Persian]
  27. Onwuchekwa-Henry, C. B., Coe, R., Ogtrop, F. V., Roche, R., & Tan, D. K. Y. (2023). Efficacy of pendimethalin rates on barnyard grass (Echinochloa crus-galli (L.) Beauv) and their effect on photosynthetic performance in rice. Agronomy, 13,
  28. Tokasi, S., Nouralizadeh Otaghsara, M., & Faez, R. (2020). Investigating the efficacy of bispyribac sodium SC42% herbicide in rice (Oryza sativa ) weeds control. Cereal Reserch, 9(4), 331-345. [In Persian]
  29. Mahdavi, F. L., Esmaeili, M. A., Fallah, A., & Pirdashti, H. (2005) . Study of morphological characteristics, physiological indices, grain yield and its components in rice (Oryza sativa ) landraces and improved cultivars. Iranian Journal Crop Science, 7(4), 280-298. [In Persian]
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 164
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 107


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب