| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 676 |
| تعداد مقالات | 7,030 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,464,358 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,606,452 |
تأثیر پیشتیمار بذر بر برخی صفات کمی، بیوشیمیایی و درصد روغن سیاهدانه (Nigella sativa L.) | ||
| مجله تولید گیاهان زراعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 24 خرداد 1405 اصل مقاله (913.34 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/ejcp.2026.23643.2685 | ||
| نویسندگان | ||
| زینب زارع رحمت آباد* 1؛ محمد مهدی میرزایی2؛ شیوا طاهری3 | ||
| 1گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 2زراعت، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری | ||
| 3اگرواکولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: امروزه گیاهان دارویی در مجامع علمی و پزشکی بسیار مورد توجه قرار گرفته اند. سیاهدانه (Nigella sativa L.) از مهمترین گونههای متعلق به خانواده Ranunculaceae است. در کشت گیاهان دارویی و معطر مشکلات مختلفی در جوانهزدن بذر برخی از گیاهان وجود دارد. بهدلیل رشد ناکافی جنین، بذور سیاهدانه دارای ویژگی خواب هستند که باعث رشد غیر یکنواخت نهال-ها میشود. از آنجایی که در کشاورزی، جوانهزنی بذر برای بهدست آوردن گیاهان سرزنده و عملکرد بالا بسیار مهم تلقی میشود، نیاز به فرآیندی است که جوانهزنی را تسهیل کند. فرآیندی که به عنوان پرایمینگ بذر یا پیشتیمار توصیف میشود. بدین منظور این آزمایش بهمنظور بررسی تأثیر پیشتیمارهای مختلف بذر بر برخی از صفات کمی و کیفی سیاهدانه در شرایط اقلیمی گرگان طراحی و اجرا شد. مواد و روشها: این آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان در سال زراعی 1401-1400 انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل 9 پیشتیمار مختلف مانند فسفات بارور، فسفر- روی (حاوی 10 درصد فسفر و 10 درصد روی)، قارچ تریکودرما (شرکت Biorun)، روی (سولفات روی)، قارچ میکوریزا (Funneliformis mosseae sp.)، بیوآزوسپیر (شامل باکتریهای Azotobacter sp.، Azospirillum، Bacillus)، مولیبدن (مولیبدات آمونیوم)، اسید هیومیک (46 درصد لیگنو-هومکس) و شاهد. مقدار بذر مصرفی در این تحقیق بر اساس وزن هزار دانه و تراکم بهینه (100 بوته در متر مربع) 5/2 گرم در کرت در نظر گرفته شد. بذر مورد استفاده (نوع هندی) در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان تهیه شد. در این آزمایش صفاتی مانند ارتفاع گیاه، ارتفاع اولین شاخه جانبی از زمین، طول ریشه، وزن کل بوته، وزن کپسول در بوته، تعداد فولیکول در کپسول، وزن دانه در کپسول، وزن کل دانه در بوته، درصد روغن، فنل کل، آنتی اکسیدان و فلاونوئید اندازهگیری شد. در نهایت تجزیه و تحلیل آماری دادهها با استفاده از نرم افزار SAS و مقایسه میانگین دادهها با استفاده از آزمون LSD در سطح احتمال یک درصد محاسبه شد. یافتهها: نتایج این تحقیق نشان داد که پیشتیمار بذر بر تمامی صفات مورد مطالعه به جز تعداد فولیکول تأثیر معنیداری داشت. مقایسه میانگین صفات نشان داد که بیشترین ارتفاع با میانگین 22/77 سانتی متر در گیاهان تیمار شده با مولیبدن مشاهده شد. بیشترین ارتفاع اولین شاخه فرعی (16/15 سانتیمتر) و بیشترین میزان آنتیاکسیدان (19/66 میلیگرم بر گرم) به پیش تیمار با قارچهای میکوریزا تعلق گرفت. بیشترین وزن کل بوته (17 گرم)، حداکثر وزن کپسول در بوته (37/8 گرم)، بیشترین وزن دانه در کپسول (22/0 گرم) و حداکثر وزن کل دانه در بوته (10/6 گرم) در پیشتیمار بیوآزوسپایر مشاهده شد. همچنین در این تحقیق بیشترین طول ریشه (44/14 سانتیمتر)، بیشترین درصد روغن (99/27 درصد)، بیشترین میزان فنل کل (53/22 میلیگرم در گرم) و بیشترین مقدار فلاونوئید (33/9 میلیگرم بر گرم) در پیشتیمار با اسید هیومیک بهدست آمد. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق حاکی از تأثیر معنیدار پیشتیمار بذر بر تمامی صفات مورد مطالعه بود. از میان این پیش تیمارها، بیوآزوسپایر، اسید هیومیک، میکوریزا و مولیبدن صفات رویشی و عملکردی را بهبود بخشیدند. بهطور کلی بر اساس نتایج این تحقیق، اگر هدف افزایش عملکرد یا درصد روغن باشد، میتوان از بیوآزوسپیر و اسید هیومیک به ترتیب بهعنوان پیشتیمار بذر استفاده نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آنتیاکسیدان؛ بیو آزوسپیر؛ پیشتیمار؛ درصد روغن؛ مایکوریز | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1 |
||