| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 677 |
| تعداد مقالات | 7,040 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,588,205 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,688,918 |
ارزیابی ویژگیهای فیزیکی و بیومتری الیاف چوب بادام برگسنجدی (Amygdalus elaeagnifolia) در رویشگاههای مختلف استان چهارمحال و بختیاری | ||
| پژوهشهای علوم و فناوری چوب و جنگل | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 تیر 1405 اصل مقاله (1.43 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jwfst.2026.24536.2147 | ||
| نویسندگان | ||
| محسن بهمنی* 1؛ فاطمه ابرهیمی2؛ صالح کهیانی3؛ یعقوب ایران منش4؛ لیلا فتحی5؛ نسرین قرهی6؛ الهام قهساره7 | ||
| 1دانشگاه شهرکرد | ||
| 2دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد | ||
| 33استادیار، گروه علوم جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد | ||
| 4دانشیار، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، | ||
| 5استادیار، گروه مهندسی صنایع مبلمان، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد | ||
| 6دانشیار، گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران | ||
| 7دانشیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: جنگلهای زاگرس یکی از مهمترین رویشگاههای جنگلی ایران به شمار میروند و گونههای مختلف بادام وحشی از عناصر شاخص این اکوسیستم محسوب میشوند. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر شرایط رویشگاهی بر ویژگیهای فیزیکی چوب و خصوصیات زیستسنجی الیاف گونه بادام برگسنجدی (Amygdalus elaeagnifolia) در دو رویشگاه چلیچه و کرهبس در استان چهارمحال و بختیاری است. مواد و روشها: نمونههای چوب از درختان سالم و همسن در ارتفاع برابر سینه به روش انتخابی برداشت شدند و ویژگیهای فیزیکی مانند دانسیته خشک، دانسیته پایه بحرانی، واکشیدگی، همکشیدگی و مشخصات زیستسنجی الیاف (طول، قطر و ضخامت دیواره سلولی) اندازهگیری شد. بهمنظور بررسی تأثیر رویشگاه بر ویژگیهای فیزیکی و زیستسنجی چوب بادام برگسنجدی، ابتدا دادهها از نظر نرمال بودن با آزمون کولموگروف–اسمیرنوف و همگنی واریانسها با آزمون لون ارزیابی شدند. در صورت تأیید فرض نرمال بودن و همگنی واریانسها، مقایسه میانگینها با آزمون t مستقل انجام گرفت. در مواردی که پیشفرضهای لازم برای آزمون پارامتریک نقض شد، از آزمون ناپارامتری یومنویتنی برای مقایسه میانگینها استفاده گردید. برای تحلیل روابط بین متغیرها، از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد و ماتریس همبستگی بهعنوان مبنای شناسایی محورهای غالب تغییرات ارائه گردید. این ماتریس امکان بررسی همخطی بین صفات و تعیین مجموعه متغیرهای همراستا را فراهم کرد. همچنین برای تحلیل روابط بین متغیرها از تحلیل مؤلفههای اصلی (PCA) برای کاهش ابعاد دادهها و شناسایی مؤلفههای اصلی استفاده شد. یافتهها: نتایج آزمونهای آماری نشان داد قطر الیاف و دانسیته پایه چوب بادام برگسنجدی تحت تاثیر شرایط رویشگاهی قرار دارند. تفاوتهای مشاهدهشده در شاخصهایی نظیر دانسیته و مؤلفههای ساختاری الیاف بین دو رویشگاه، نقش مؤثر عوامل محیطی مانند اقلیم را در تعیین خصوصیات چوب تأیید میکند. همبستگیهای بالا بیانگر وابستگی مستقیم جرم به حجم در تمام سطوح رطوبتی است و نشان میدهد که تغییرات جرمی نمونهها عمدتاً تابعی از تغییرات حجمی آنهاست، موضوعی که با رفتار فیزیکی چوب کاملاً سازگار است. همبستگی بین دانسیته خشک با دانسیته تر و جرم تر حاکی از پایداری نسبی ساختار چوب در گذار از وضعیت خشک به تر است. دانسیته پایه بحرانی با قطر الیاف همبستگی مثبت و قوی را نشان داد. این نشان میدهد که الیاف ضخیمتر معمولاً با دیواره سلولی ضخیمتر همراه هستند که منجر به افزایش دانسیته پایه (جرم خشک به حجم تر) میشود. همکشیدگی با واکشیدگی همبستگی مثبت و بسیار قوی نشان داد. حاکی از آن است که این دو ویژگی مکانیکی رفتاری همراستا دارند؛ یعنی چوبی که هنگام خشک شدن بیشتر همکشیدگی میکند، هنگام جذب رطوبت نیز واکشیدگی بیشتری نشان میدهد. در ویژگیهای زیستسنجی نیز همبستگی مثبت و قوی بین متغیرهای قطر تاج و سطح مقطع تاج و بین قطر یقه و ارتفاع جست مشاهده میشود که بیانگر رشد همزمان و متناسب اجزای مختلف درخت است. تحلیل مؤلفههای اصلی (PCA) نشان داد که دو مؤلفه نخست بخش عمدهای از واریانس کل دادهها را تبیین میکنند. مؤلفه اول عمدتاً تحت تأثیر ویژگیجرم، حجم و دانسیته چوب قرار داشت، در حالیکه مؤلفه دوم بیشتر با صفات مرتبط با واکشیدگی، همکشیدگی و عوامل اقلیمی همراه بود. این نتایج نشان میدهد که جدایش نمونهها و رویشگاهها نه صرفاً بر اساس یک ویژگی منفرد، بلکه بر پایه ترکیب همزمان صفات فیبری و فیزیکی صورت میگیرد. نتیجهگیری: بهطور کلی، نتایج این پژوهش نشان میدهد که شرایط رویشگاهی نقش تعیینکنندهای در تغییرپذیری خواص فیزیکی و زیستسنجی الیاف چوب بادام برگسنجدی دارد. این یافتهها میتواند در شناخت توان اکولوژی گونه، برنامهریزی مدیریتی، حفاظت و بهرهبرداری پایدار از رویشگاههای جنگلی زاگرس مورد استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بادام برگسنجدی؛ جنگلهای زاگرس؛ زیستسنجی الیاف؛ شرایط رویشگاهی؛ ویژگیهای فیزیکی چوب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1 |
||