آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 680 |
| تعداد مقالات | 7,069 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,689,008 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,781,022 |
تنوع و گروه بندی منابع ژنتیکی ارزنهای بومی ایران بر اساس صفات زراعی-مورفولوژیکی | ||
| پژوهشهای تولید گیاهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jopp.2026.24318.3315 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا عباسی* ؛ عبدالناصر مهدیپور | ||
| بخش تحقیقات علوم زراعی باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: اطلاع از وضعیت صفات ژرمپلاسمهای نگه داری شده در بانکهای ژن یکی از اولین مراحل در بهرهبرداری و استفاده از این مواد است. ارزنهای دانه ریز به عنوان گیاهان با دوره رشد کوتاه و نیاز پایین آبی یکی از مناسبترین گیاهان برای تولید علوفه با توجه به تغیر اقلیم و کمبود منابع آب کشور هستند. لذا این تحقیق به بررسی و ارزیابی و براآورد تنوع ژنتیکی صفات زراعی مورفولوژیکی در کلکسیون ارزنهای بومی ایران موجود در بانک ژن گیاهی ملی ایران میپردازد. مواد و روشها: تعداد 81 نمونه ارزن دمروباهی (Setaria italica) و 169 توده ارزن معمولی (Panicum miliaceum ) در خرداد 1400 در قالب دو طرح لاتیس ساده با دو تکرار، جداگانه به تفکیک گونه در مزرعه تحقیقاتی طرق مشهد کشت شدند. 32 صفت مختلف زراعی- مورفولوژیکی از جمله ارتفاع گیاه، تعداد روز تا گلدهی و رسیدگی، عملکرد علوفه و دانه، طول و شکل گل آذین ثبت و اندازه گیری گردید. تجزیه واریانس، ضریب همبستگی، تجزیه رگرسیون، تجزیه به عاملها و تجزیه تابع تشخیص بر روی دادهها انجام شد. یافتهها: در ارزن معمولی میانگین عملکرد دانه در نمونهها 2/2470 کیلوگرم در هکتار، تعداد روز تا گلدهی و رسیدگی به ترتیب 8/50 و 1/78 روز بود. ارتفاع گیاه از 8/48 تا 105 سانتیمتر و طول گل آذین از 5/5 تا 34 سانتیمتر متغیر بود. در ارزن دم روباهی، میانگین عملکرد دانه 2571 کیلوگرم در هکتار بود. ارتفاع گیاه از 30 تا 8/88 سانتیمتر متغیر و میانگین تعداد روز تا گلدهی و رسیدگی به ترتیب 7/61 و 5/93 روز بود. در ارزن معمولی عملکردتر و خشک با ارتفاع گیاه (429/0، p<0.01) بیشترین همبستگی مثبت و با رنگ برگ (422/0-، p<0.01) بیشترین همبستگی منفی را نشان داد. در ارزن دمروباهی عملکرد دانه با تعداد شاخههای بارور در ساقه همبستگی منفی (269/0-، p<0.01) و ورس در بلوغ (375/0، p<0.01)، بیشترین همبستگی مثبت معنیدار نشان را داد. بای پلات نمونهها بر اساس دو عامل اول به تفکیک گونهها رسم گردید. همچنین بای پلات بر اساس دو تابع اول در تابع تشخیص، نمونههای علوفهای، دانهای و دو منظوره را در کلکسیون مشخص نمود. نتیجهگیری: وجود تنوع زیاد در صفات مورد بررسی و قابل مقایسه با کلکسیونهای مرجع جهانی ارزن، بیانگر قابلیت استفاده کلکسیون ایران برای معرفی ژرم پلاسمهای برتر در تولید ارقام است. ازطرفی نتایج حاصل در هر دو گونه ارزن نشان داد که نمونههای با عملکرد دانه و علوفه بالا حساسیت بیشتری به ورس و خوابیدگی دارند، لذا این یافته باید در بهنژادی هر دو گونه مورد توجه قرار گیرد. همچنین نمونههای علوفهای، دانهای و دومنظوره در هر دو گونه در بای پلات حاصل از تجزیه تابع تشخیص مشخص شدند که میتوانند در برنامه بهنژادی جهت بهره برداری و تولید ارقام جدید مورد استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزن معمولی؛ ارزن دم روباهی؛ ارزیابی؛ تنوع؛ صفات زراعی-مورفولوژیکی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب