آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شماره‌ها | 691 |
| تعداد مقالات | 7,133 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,452,933 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,383,510 |
مقایسه ارزش تغذیه‌ای سبوس واریته‌های مختلف برنج با روش تولید گاز و تجزیهپذیری شکمبه‌ای | ||
| نشریه پژوهش در نشخوار کنندگان | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 21 شهریور 1405 اصل مقاله (585.24 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/ejrr.2026.24591.2043 | ||
| نویسندگان | ||
| پریسا طاهرنژاد زیدهی* 1؛ اسداله تیموری یانسری2؛ یداله چاشنی دل2 | ||
| 1گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی وشیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری (SANRU)، مازندران، ایران. | ||
| 2گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و آبزی‌پروری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری (SANRU)، مازندران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: افزایش قیمت خوراک دام و محدود بودن زمین‌های زراعی کاوش در منابع جایگزین خوراک دام را ضروری می‌سازد. در آسیا، فراوان‌ترین محصول جانبی کشاورزی، سبوس برنج است. به‌هر‌حال، استفاده از آن به دلیل عدم آگاهی کشاورزان و عدم دسترسی به اطلاعات تغذیه‌ای سبوس ارقام محلی برنج، در مقیاس وسیع محدود‌شده است. ماهیت و ترکیب شیمیایی سبوس برنج به نوع واریته، سیستم آسیاب و نوع فرآوری آن بستگی دارد. این تفاوت‌ها می‌تواند بر تجزیهپذیری، تولید گاز، قابلیت هضم مواد مغذی و به دنبال آن بر رفتارهای تغذیه‌ای و عملکرد دام تأثیرگذار باشد. ارقام شیرودی و هاشمی از جمله ارقام برنج ایرانی هستند که در گیلان و مازندران به وفور کشت می‌شوند و سبوس این ارقام در این مناطق در دسترس هستند. بنابراین، هدف این آزمایش مقایسه سبوس گندم با سبوس برنج (ارقام شیرودی و طارم هاشمی) و مخلوط این سبوس‌ها از نظر ترکیبات شیمیایی، تجزیهپذیری شکمبه‌ای، فراسنجههای تولید گاز و تخمین قابلیت هضم است. مواد و روش‌ها: این آزمایش در چارچوب طرح کاملاً تصادفی با استفاده از 3 رأس گوسفند نژاد زل فیستولاگذاری شده با میانگین وزن حدود 41 کیلوگرم و با میانگین سنی 15 ماه با 6 تیمار و 5 تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1) سبوس گندم، 2) سبوس برنج رقم شیرودی، 3) سبوس برنج رقم طارم هاشمی، 4) مخلوط سبوس برنج رقم شیرودی و طارم هاشمی، 5) مخلوط سبوس گندم و سبوس برنج رقم شیرودی و 6) مخلوط سبوس گندم و سبوس برنج رقم طارم هاشمی بود. ترکیبات شیمیایی سبوس‌های برنج فرآوری شده (بدون روغن) و سبوس گندم بر اساس روش‌های استاندارد اندازه‌گیری شد. برای تعیین فراسنجههای تولید گاز، حجم گاز تولیدی تیمارهای آزمایشی در زمان‌های صفر، 2، 4، 6، 8، 12، 24، 36، 48، 72 و 96 ساعت ثبت شد، پتانسیل تولید گاز و فراسنجههای تخمینی تولید گاز از حجم گاز تولیدی بر اساس 200 میلی‌گرم ماده خشک در طول 24ساعت محاسبه شد. فراسنجههای تجزیهپذیری ماده خشک و پروتئین خام با روش کیسه‌های نایلونی پس از صفر، 2، 4، 6، 12، 24، 36، 48، 72 و 96 ساعت برآورد شد. تجزیهپذیری مؤثر نمونه‌ها نیز در نرخ عبور 02/0، 05/0، 08/0 درصد در ساعت محاسبه شد. یافته‌ها: سبوس برنج در هر دو واریته نسبت به سبوس گندم دارای ماده خشک، خاکستر خام، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی، کربوهیدرات غیرالیافی، نشاسته، لیگنین و سیلیس بالاتر (0001/0=P) و ماده آلی، پروتئین خام، چربی خام (0001/0=P) و الیاف نامحلول در شوینده خنثی (0033/0=P) کمتری بود. درصد ماده آلی و پروتئین خام در سبوس برنج شیرودی نسبت به سبوس برنج طارم هاشمی بالاتر و درصد سیلیس آن کمتر بود. پتانسیل تولید گاز در تیمارهای حاوی سبوس برنج به‌ویژه سبوس رقم طارم هاشمی به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (0001/0=P). ثابت نرخ تجزیه در تیمارهای سبوس برنج به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (0148/0=P)، هرچند در تیمارهای مخلوط سبوس گندم و سبوس برنج تفاوت معنی‌داری با تیمار سبوس گندم نشان نداد. فراسنجههای تولید گاز شامل ماده آلی قابل‌هضم، انرژی قابل متابولیسم، اسیدهای چرب زنجیر کوتاه و توده میکروبی در تیمارهای حاوی سبوس برنج به‌ویژه رقم طارم هاشمی به‌طور معنی‌داری نسبت به سبوس گندم کاهش یافت (0001/0=P). از فراسنجههای تجزیهپذیری، تنها بخش تند تجزیه در تیمارهای سبوس برنج نسبت به سبوس گندم کاهش یافت (05/0>P). سایر فراسنجههای تجزیهپذیری ماده خشک و پروتئین خام تفاوت معنی‌داری بین تیمارهای آزمایشی نداشتند. نتیجه‌گیری: ترکیبات شیمیایی می‌توانند روی کیفیت سبوس برنج و فراسنجههای تولید گاز و تجزیهپذیری تاثیرگذار باشند. در نتیجه پتانسیل تولید گاز و فراسنجههای تخمینی آن در تیمارهای حاوی سبوس برنج به‌ویژه رقم طارم هاشمی کاهش یافت. با این حال، مخلوط سبوس برنج با سبوس گندم تأثیر منفی بر فراسنجههای تخمیر شکمبه‌ای نداشت. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سبوس برنج شیرودی؛ سبوس برنج طارم هاشمی؛ تولید گاز؛ تجزیهپذیری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 70 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 81 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب