آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شماره‌ها | 688 |
| تعداد مقالات | 7,115 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,259,508 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,234,068 |
سایت‌های مدیریت به هنگام پسته: بستر بهبود جریان دانش درراستای پایدارسازی توسعه پسته | ||
| مطالعات کارآفرینی و توسعه پایدار کشاورزی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jead.2026.24637.1959 | ||
| نویسندگان | ||
| حسام الدین غلامی* 1؛ مهسا معتقد2؛ سیدرضا اسحاقی3 | ||
| 1سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 2استادیار و عضو هیئت علمی، گروه برنامه‌ریزی و توسعه کشاورزی، موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، | ||
| 3استادیار موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: پسته از مهم‌ترین محصولات راهبردی و صادراتی ایران است، اما کاهش عملکرد آن، جایگاه جهانی کشور را با تهدید مواجه کرده است. در پاسخ به این چالش، «طرح مدیریت بهنگام پسته» در ۱۳ استان پسته‌خیز با دو رکن اصلی شامل ایجاد سایت‌های الگویی مدیریت بهنگام و آموزش مروجان حرفه‌ای اجرا شد. سایت‌های الگویی مدیریت بهنگام بر اساس یک روش ترویجی به نام «سایت‌های جامع الگویی ترویجی» یا «سایت الگویی ترویجی» ایجاد شده‌اند. تحقیق حاضر با هدف بررسی عمیق اثرات و پیامدهای طرح مدیریت بهنگام و سازوکار ظهور آنها انجام شد. مواد و روش‌ها: روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی بود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق با مطلعان کلیدی، یعنی 13 نفر از مروجان، کارشناس مرتبط و مجری طرح جمع‌آوری شدند. مشارکت‌کنندگان از 11 شهر در 8 استان بودند. یک پروتکل، فرآیند جمع‌آوری داده‌ها را در طول مصاحبه‌ها هدایت کرد. مصاحبه‌ها بین 30 تا 72 دقیقه طول کشید و در مجموع 429 دقیقه مصاحبه با میانگین 38 دقیقه برای هر مصاحبه انجام شد. روش اجرایی تحلیل متن مصاحبه‌ها براساس تحلیل محتوای کیفی استقرایی شامل پنج مرحله شامل شناسایی واحدهای معنایی، کدگذاری، تشکیل زیرمقوله‌ها، تشکیل مقوله‌ها و تشکیل مضامین بود. در این مراحل، فرآیند خلاصه‌سازی استقرایی ضمن حرکت از انتزاع کمتر به انتزاع و تفسیر بیشتر انجام شد. برای مدیریت و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار MAXQDA24 استفاده شد. یافته‌ها: تحلیل محتوای کیفی استقرایی منجر به استخراج مجموعاً ۲۱۷ کد اولیه، ۸۶ زیرمقوله و ۴۴ مقوله شد. مفاهیم استخراج‌شده در هفت مضمون شامل «صلاحیت‌های مجری طرح»، «ویژگی‌های آموزش‌های ارائه شده در سایت‌های الگویی»، «ویژگی‌های آموزش ارائه شده برای مروجان»، «عوامل مداخله‌گر زمینه‌ای»، «مشکلات سازماندهی طرح مدیریت بهنگام»، «نتایج و پیامدهای طرح مدیریت بهنگام» و «راهکارهای بهبود طرح مدیریت بهنگام» سازماندهی شدند. نتیجه‌گیری: براساس مدل مستخرج از نتایج ویژگی‌های علمی، حرفه‌ای و شخصی مجری طرح، شامل شایستگی‌های رهبری، ویژگی‌های شخصی، دانش مؤثر و میانجیگری مؤثر دانش، باعث اثربخشی آموزش‌های ارائه‌شده به باغداران و مروجان شده است. این اثربخشی، با وجود تأثیر عوامل زمینه‌ای (پتانسیل کشاورز، پتانسیل محصول، عوامل پشتیبان، هزینه توصیه‌ها و زمان‌بر بودن عملیات کشاورزی)، به پیامدهای مثبتی مانند بهبود جریان دانش، توانمندسازی باغداران و مروجان، بهبود مدیریت باغ‌های پسته، افزایش درآمد کشاورزان، مصرف بهینه نهاده‌ها و ارتقای جایگاه افراد شایسته منجر شده است. علاوه بر این، این طرح از مشکلات سازماندهی، از جمله حمایت ناکافی از طرح و عدم توجیه مناسب طرح برای مدیران استانی، رنج می‌برد. درنهایت، با توجه به نتایج مثبت طرح، پیشنهاد می‌شود ضمن کاهش نقاط ضعف، طرح ادامه یابد و این الگو به سایر محصولات نیز تعمیم داده شود. در این راستا، راهکارهای بهبود، از جمله مستندسازی درس‌های آموخته شده، حمایت بیشتر اداری و مالی، استفاده بیشتر از یادگیری فعال، بهبود زمان‌بندی دوره‌های آموزشی مروجان و انتخاب دقیق‌تر مروجان، باید در نظر گرفته شود. یافته‌های مربوط به شایستگی‌های مجری می‌تواند در انتخاب محققان مناسب برای همکاری در برنامه‌های ترویجی، از جمله پژوهشگر–مروجان ارشد به‌کار گرفته شوند و یافته‌های مقوله پتانسیل کشاورزان می‌تواند در تعیین ملاک‌های انتخاب پایلوت‌های ترویجی، مانند واحدهای اصلی سایت‌های الگویی، مورداستفاده قرار گیرد. درنهایت، یکی از پیامدهای مهم طرح، تسهیل جریان دانش بوده است که نشان می‌دهد اجرای اصولی برنامه‌های ترویجی با بهره‌گیری از محققان و مروجان کارآمد و روش‌های مناسب (مانند سایت‌های الگویی) می‌تواند به بهبود جریان دانش و پایداری بخش کشاورزی کمک کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تحلیل محتوا؛ جریان دانش؛ ترویج؛ پسته | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب