| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 692 |
| تعداد مقالات | 7,161 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,790,383 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,510,811 |
ارزیابی تأثیر کاربرد گوگرد و باکتری تیوباسیلوس بر خصوصیات شیمیایی خاکهای آهکی در شرایط گلخانه | ||
| مجله مدیریت خاک و تولید پایدار | ||
| دوره 16، شماره 2، تیر 1405، صفحه 119-135 اصل مقاله (910.72 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/ejsms.2026.23631.2196 | ||
| نویسندگان | ||
| یاسر عظیم زاده* 1؛ آرش محمدزاده2؛ مهدی کوسه لو3؛ علیرضا جاویدان4 | ||
| 1استادیار ، بخش تحقیقات مدیریت منابع، مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران. | ||
| 2استادیار، بخش تحقیقات مدیریت منابع، مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران. | ||
| 3بخش تحقیقات مدیریت منابع، مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران. | ||
| 4سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان شرقی، مراغه، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: خاکهای آهکی با محدودیتهای متعددی از جمله pH بالا و کاهش حلالیت عناصر غذایی مواجه هستند. این شرایط منجر به کاهش دسترسی گیاهان به عناصر غذایی ضروری و افت عملکرد محصولات کشاورزی میشود. یکی از راهکارهای مؤثر برای بهبود ویژگیهای این خاکها، استفاده از گوگرد بهعنوان یک اصلاحکننده اسیدی است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف گوگرد عنصری بر بهبود ویژگیهای شیمیایی خاک و افزایش رشد گیاه در خاکهای با درصد کربنات کلسیم متفاوت انجام شد. مواد و روشها: آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار در شرایط گلخانه انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل چهار خاک آهکی (حاوی 39، 34، 14 و 8 درصد کربنات کلسیم معادل) و چهار سطح گوگرد عنصری (۰، ۳۰۰، ۶۰۰ و ۹۰۰ میلیگرم بر کیلوگرم خاک) همراه با باکتری تیوباسیلوس (معادل ۲ درصد وزن گوگرد مصرفی) بودند. شصت روز پس از کاشت 10 بوته گندم رقم صدار در گلدانهای حاوی 3 کیلوگرم خاک، شاخصهای رشد گیاه و ویژگیهای شیمیایی خاک در هر یک از گلدانها تعیین شد. یافتهها: نتایج نشان داد که اثر نوع خاک بر همه ویژگیهای مورد مطالعه خاک و شاخصهای رشد گیاه در سطح احتمال یک درصد (01/0≥p) معنیدار بود. همچنین اثر سطوح مختلف گوگرد عنصری بر درصد کربنات کلسیم، pH، EC و فسفر قابلجذب خاک و همچنین بر ارتفاع بوته، وزن خشک شاخساره و نسبت وزن خشک ریشه به شاخساره در سطح احتمال یک درصد ولی بر پتاسیم قابلجذب خاک در سطح احتمال 5 درصد (05/0≥p) معنیدار بود. با افزایش سطح گوگرد، مقدار کربنات کلسیم در هر چهار خاک مورد مطالعه کاهش یافت؛ هرچند مقدار این کاهش در خاکهای مختلف متفاوت بود. همچنین، افزایش سطح گوگرد منجر به کاهش pH و افزایش EC در کلیه خاکها شد؛ اگرچه کاهش pH در خاکهای 1 و 2 از نظر آماری معنیدار نشد. پتاسیم قابلجذب نیز در تمام خاکها روند افزایشی نشان داد، اما این افزایش در خاکهای 1 و 2 معنیدار نشد. از نظر شاخصهای رشد گیاه، وزن خشک شاخساره و ارتفاع بوته در تمام خاکها تا سطح 600 میلیگرم گوگرد افزایش و سپس در سطح 900 میلیگرم کاهش یافت. بر اساس نتایج تحلیل رگرسیونی، مقادیر بهینه گوگرد عنصری برای دستیابی به حداکثر عملکرد در خاکهای آهکی بین 475-230 میلیگرم بر کیلوگرم خاک (معادل 1235-600 کیلوگرم در هکتار) متغیر بود. نتیجهگیری: پاسخ خاک و گیاه به کاربرد گوگرد به نوع خاک و مقدار گوگرد مصرفی بستگی دارد و کاربرد بهینه گوگرد میتواند موجب بهبود رشد گیاه در خاکهای آهکی شود. با این حال، مقدار کربنات کلسیم زیاد خاک لزوماً به معنای نیاز به مصرف مقدار بیشتر گوگرد نیست، بلکه در تمامی خاکهای آهکی (با درصدهای مختلف آهک)، مصرف گوگرد در محدوده مشخص و بهینه میتواند منجر به بهبود ویژگیهای خاک و عملکرد گیاه شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خاک آهکی؛ گوگرد معدنی؛ ماده آلی | ||
| مراجع | ||
|
1.Khavazi, K., Jahandideh mahjan abadi, V. A. & Taghipoor, F. (2018). Effect of sulfur, Thiobacillus bacteria and phosphorus on the yield and nutrient elements uptake of wheat in calcareous soil. Journal of Soil Management and Sustainable Production, 8(2), 23-41. [In Persian]. https://doi.org/10.22069/ ejsms.2018.13665.1761.
2.Zhou, Y., Wang, D., Zhu, J., Liu, Q., & Fan, M. X. (2004). The role of sulfur fertilizers in balanced fertilization. In: Proceedings of the 1st Sino-German Workshop on Aspects of Sulfur Nutrition of Plants 23-27 May. p. 171–6.
3.Karimi, E., & Mosavi, S. B. (2023). Short-term effects of organic manure, sulfur, and sulfo-barvar-1 biofertilizer on some biological properties of a calcareous soil. Water and Soil Science, 33(2), 203-19. https://doi.org/10.22034/ ws.2021.46771.2421. [In Persian]
4.Stamford, N. P., Figueiredo, M. V. B., da Silva Junior, S., Freitas, A. D. S., Santos, C. E. R. S., & Junior, M. A. L. (2015). Effect of gypsum and sulfur with Acidithiobacillus on soil salinity alleviation and on cowpea biomass and nutrient status as affected by PK rock biofertilizer. Scientia Horticulturae, 192, 287–92. https://doi.org/10.1016/ j.scienta.2015.06.008.
5.Najafi, S., H. Mirseyed Hosseini, H., & Alaei, E. (2012). Study of the effect of micronutrient enriched sulfur fertilizer application in a calcareous soil. Journal of Water and Soil, 26(1), 95-103. https:// sid.ir/paper/141795/en. [In Persian]
6.Jaggi, R. C., Aulakh, M. S., & Sharma, R. (2005). Impacts of elemental S applied under various temperature and moisture regimes on pH and available P in acidic, neutral and alkaline soils. Biology and Fertility of Soils. 41(1), 52-8. https:// doi.org/10.1007/s00374-004-0792-9.
7.Besharti, H., & Malekzadeh, T. (2015). The effect of sulfur and Thiobacillus on growth and nutrient uptake of soybean plants in several calcareous soils with different buffering capacities. Agricultural Science and Sustainable Production, 29(2), 132-146. https://sid.ir/paper/ 158917/en. [In Persian]
8.Karimi, F., Bahmanyar, M. A., & Shahabi, M. (2012). Improving the Content of Oil, Protein and Some Yield Components of Canola in two Calcareous Soil, Consequence the Sulfur and Cattle Manure Application. Agricultural Science and Sustainable Production, 22(3), 71-85 [In Persian]
9.Dane, J. H., & Topp, C. G. (Eds.). (2020). Methods of soil analysis, Part 4: Physical methods. John Wiley & Sons.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 107 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 62 |
||