آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شماره‌ها | 691 |
| تعداد مقالات | 7,143 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,485,395 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,416,375 |
پاسخ صفات فیزیولوژیک نهال سرو خمره‌ای (Thuja orientalis L.) به تنش خشکی و آبیاری مجدد | ||
| پژوهش‌های علوم و فناوری چوب و جنگل | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jwfst.2026.25096.2175 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدصادق کاویانپور1؛ مسعود طبری کوچکسرایی* 2؛ منوچهر نائیجی3 | ||
| 1روستای کاسگرمحله_ دوراهی_ کوچه حاج حسین حامدی‌فر_پلاک9 | ||
| 2دانشکده منابع طبیعی نور، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 3دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: در شرایط طبیعی، گیاهان اغلب با چرخه‌های متناوب تنش خشکی و دریافت دوباره رطوبت روبه‌رو هستند؛ ازاین‌رو، افزون بر تحمل کم‌آبی، توانایی بازیابی عملکرد فیزیولوژیک آن‌ها پس از رفع تنش اهمیت دارد. این پژوهش با هدف بررسی اثر سطوح مختلف قطع آبیاری بر پاسخ‌های فیزیولوژیک نهال‌های سرو خمره‌ای (Thuja orientalis L.) و همچنین ارزیابی توان بازیابی آن‌ها پس از آبیاری مجدد صورت گرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه ۶۰ اصله نهال دوساله سرو خمره‌ای به مدت دو هفته در حد ظرفیت مزرعه آبیاری شدند و سپس در دو آزمایش جداگانه و هر کدام در قالب طرح کاملاً تصادفی مورد مطالعه قرار گرفتند. آزمایش اول با چهار سطح تیمار قطع آبیاری در هر یک از روزهای سوم (شاهد)، ششم، نهم و دوازدهم (و سه تکرار پنج‌تایی از هر سطح) اجرا شد و بلافاصله در هر یک از این روزها، متغیرهای فتوسنتز خالص، هدایت روزنه‌ای، تعرق، غلظت CO₂ زیرروزنه‌ای نهال‌ها اندازه‌گیری و سپس زنده‌مانی، هدایت مزوفیلی و کارایی مصرف آب آن‌ها محاسبه شد. در آزمایش دوم، نهال‌های تنش داده شده حاصل از هر یک از سطوح قطع آبیاری مربوط به آزمایش اول، طی دوازده روز در حد ظرفیت مزرعه تحت آبیاری مجدد قرار گرفتند و سپس متغیرهای مشابه ازمایش اول ثبت شدند. داده‌ها پس از بررسی پیش‌فرض‌های آماری، با استفاده از تجزیه واریانس یک‌طرفه (ANOVA)، آزمون مقایسه میانگین توکی (Tukey HSD) و آزمون t جفتی تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج آزمایش اول نشان داد که زنده‌مانی نهال‌های سرو خمره‌ای در تیمارهای سه، شش و نه روز قطع آبیاری ۱۰۰ درصد بود، اما با تداوم تنش تا روز دوازدهم، به 7/66 درصد کاهش معنی‌دار یافت (01/0>P). در تمام تیمارهای تنش کاهش معنی‌داری در فتوسنتز، هدایت روزنه‌ای، تعرق، غلظت CO₂ زیرروزنه‌ای و هدایت مزوفیلی نسبت به شاهد مشاهده شد (01/0>P). در آزمایش دوم نهال‌های خشک‌شده در دوره تنش، پس از آبیاری مجدد احیا نشدند. همچنین، آبیاری مجدد در نهال‌های تحت شش روز قطع آبیاری، موجب بازگشت معنی‌دار فتوسنتز، هدایت روزنه‌ای، تعرق و غلظت CO₂ زیرروزنه‌ای به سطح شاهد شد. بااین حال، در نهال‌های تحت نه و دوازده روز قطع آبیاری، اگرچه این متغیرها نسبت به دوره تنش افزایش یافتند، مقادیر آن‌ها همچنان به‌طور معنی‌داری پایین‌تر از سطح شاهد باقی ماند (05/0>P). هدایت مزوفیلی پس از آبیاری مجدد در تیمارهای شش و نه روزه با شاهد تفاوت معنی‌داری نداشت، اما در تیمار دوازده روزه به‌طور معنی‌داری کمتر از شاهد بود (05/0>P). در مقابل، کارایی مصرف آب در هیچ‌یک از تیمارهای تنش خشکی و آبیاری مجدد و نیز بین دو مرحله تنش و بازیابی تفاوت معنی‌داری نشان نداد (05/0<P). نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که نهال‌های سرو خمره‌ای در برابر تنش خشکی ناشی از قطع آبیاری، تا شش روز از توان تحمل و بازیابی مناسبی برخوردارند (که در این خصوص می‌توان به بالا بودن مقادیر پتاسیم خاک گلدان نیز آن را مرتبط دانست)، اما تداوم تنش در نه و دوازده روز، ظرفیت ترمیم فیزیولوژیک و بقای آن‌ها را محدود می‌کند. این یافته‌ها می‌تواند مبنای علمی مناسبی را برای مدیریت آبیاری، نگهداری و پرورش نهال این گونه در نهالستان‌ها فراهم کند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| بازیابی نهال؛ تعرق؛ تنش کم‌آبی؛ فتوسنتز؛ کارایی مصرف آب | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب